Co wymienić przy wymianie oleju? Pełna lista i porady eksperta

Wymiana oleju silnikowego to jeden z najważniejszych i najczęściej wykonywanych zabiegów serwisowych w każdym samochodzie. Wielu kierowców myśli o niej jedynie w kategoriach spuszczenia starego płynu i zalania nowego, jednak kompleksowy serwis olejowy to znacznie więcej niż tylko ta podstawowa czynność. W tym artykule, jako Kamil Kucharski, podzielę się swoją wiedzą i doświadczeniem, aby pokazać, co naprawdę warto wymienić i sprawdzić, by silnik służył dłużej, sprawniej i bez niespodzianek.

Serwis olejowy to nie tylko rutynowa wymiana płynu, ale kluczowy moment na zadbanie o serce naszego pojazdu. W praktyce warsztatowej często rozróżniamy "mały" i "duży" przegląd. Ten pierwszy koncentruje się na samym oleju i filtrze, natomiast "duży" przegląd to znacznie szerszy zakres działań, który ma na celu kompleksową ochronę silnika i poprawę komfortu jazdy. Moim zdaniem, warto zawsze dążyć do tego szerszego podejścia, aby zapewnić autu długie i bezproblemowe życie.

Oto krótka lista kontrolna, co należy sprawdzić lub wymienić podczas serwisu olejowego:

• Olej silnikowy
• Filtr oleju
• Uszczelka korka spustowego (lub cały korek)
• Filtr powietrza (zalecane)
• Filtr kabinowy (zalecane)
• Filtr paliwa (zgodnie z interwałem)
• Płukanka do silnika (zalecane w określonych sytuacjach)
• Kontrola innych płynów eksploatacyjnych

Absolutne minimum: o tych elementach nie możesz zapomnieć

Kiedy mówimy o wymianie oleju, dwie rzeczy są absolutnie obowiązkowe i nie podlegają dyskusji: filtr oleju i uszczelka korka spustowego. Filtr oleju pełni funkcję strażnika czystości. Wyłapuje wszelkie zanieczyszczenia, takie jak opiłki metalu, nagary czy resztki spalonego paliwa, które nieuchronnie pojawiają się w oleju podczas pracy silnika. Pozostawienie starego, zapchanego filtra sprawiłoby, że świeżo zalany, drogi olej natychmiast zacząłby się degradować, tracąc swoje właściwości smarne. To jak wlewanie świeżej wody do brudnego naczynia efekt jest daleki od optymalnego.

Drugim, często bagatelizowanym, ale niezwykle ważnym elementem jest podkładka pod korek spustowy. To niewielki, tani element, który jednak odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu szczelności układu smarowania. Wykonana zazwyczaj z miedzi, aluminium lub specjalnego tworzywa, podkładka ulega spłaszczeniu i utwardzeniu po jednokrotnym dokręceniu. Jej ponowne użycie zwiększa ryzyko wycieków oleju, co może prowadzić do poważnych problemów, a w skrajnych przypadkach nawet do zatarcia silnika. Wymiana tej podkładki to koszt kilku złotych, a gwarantuje nam spokój i bezpieczeństwo.

Rozszerzony serwis olejowy: co jeszcze warto wymienić dla świętego spokoju?

Poza absolutnym minimum, jako Kamil Kucharski zawsze zalecam rozszerzenie zakresu serwisu olejowego o kilka dodatkowych filtrów. Pierwszym z nich jest filtr powietrza. Jego rola jest nie do przecenienia dostarcza czyste powietrze do komory spalania, co ma bezpośredni wpływ na jakość mieszanki paliwowo-powietrznej. Zapchany filtr powietrza to mniejsza ilość tlenu, co przekłada się na zwiększone zużycie paliwa, spadek mocy silnika, a nawet szybsze zużycie jego wewnętrznych komponentów. Regularna wymiana, zazwyczaj co 15 000 30 000 km lub co rok, to inwestycja w wydajność i żywotność silnika.

Kolejnym filtrem, o którym warto pamiętać, jest filtr kabinowy, znany również jako filtr przeciwpyłkowy. Choć nie wpływa on bezpośrednio na pracę silnika, ma ogromne znaczenie dla naszego zdrowia i komfortu podróżowania. Odpowiada za filtrowanie powietrza dostającego się do wnętrza pojazdu, zatrzymując kurz, pyłki, sadzę, a nawet szkodliwe gazy (w przypadku filtrów z węglem aktywnym). Zapchany filtr kabinowy to nie tylko nieprzyjemny zapach, ale przede wszystkim pogorszona jakość powietrza, co może nasilać alergie i problemy z oddychaniem. Jego wymiana co rok lub co 15 000 km to standard, którego warto przestrzegać.

Wymiana filtra paliwa jest często pomijana, ale jest kluczowa dla długowieczności układu wtryskowego, zwłaszcza w silnikach Diesla, które są bardzo wrażliwe na jakość paliwa i obecność zanieczyszczeń. Filtr paliwa chroni wtryskiwacze i pompę paliwową przed drobinami rdzy, brudu czy wody, które mogą znajdować się w paliwie. Zalecany interwał wymiany to zazwyczaj 30 000 60 000 km, w zależności od zaleceń producenta i warunków eksploatacji. Jeśli zbliża się jego termin, zawsze polecam wymienić go "przy okazji" serwisu olejowego. To niewielki koszt w porównaniu do potencjalnych napraw układu wtryskowego.

Płukanka do silnika: fanaberia czy konieczność w nowoczesnych autach?

W ostatnich latach coraz większą popularność zdobywa stosowanie płukanki do silnika tuż przed wymianą oleju. Jest to specjalny preparat chemiczny, który dodaje się do starego oleju na kilkanaście minut przed jego spuszczeniem. Jego zadaniem jest rozpuszczenie nagromadzonych osadów, nagarów i szlamu, które z czasem tworzą się wewnątrz silnika, szczególnie w zakamarkach i kanałach olejowych. Sam nowy olej, choć ma właściwości czyszczące, nie jest w stanie usunąć wszystkich tych zanieczyszczeń. Płukanka pozwala na ich efektywne usunięcie wraz ze starym olejem, zapewniając znacznie czystsze środowisko pracy dla świeżego środka smarnego.

Moim zdaniem, zastosowanie płukanki nie jest fanaberią, a w wielu przypadkach staje się wręcz koniecznością. Szczególnie zalecam ją w następujących sytuacjach:

• W samochodach wyposażonych w turbosprężarkę, gdzie czystość układu smarowania jest krytyczna dla jej żywotności.
• W silnikach z bezpośrednim wtryskiem paliwa, które są bardziej podatne na powstawanie nagarów.
• Przy zakupie używanego samochodu z niepewną historią serwisową, aby oczyścić silnik po poprzednim właścicielu.
• W pojazdach, w których interwały wymiany oleju były zbyt długie lub stosowano olej niskiej jakości.
• W autach eksploatowanych głównie w ruchu miejskim, gdzie silnik pracuje w trudniejszych warunkach.

Elementy często pomijane, a warte uwagi przy wymianie oleju

Poza wspomnianą już podkładką, coraz częściej zaleca się wymianę całego korka spustowego oleju, a nie tylko jego uszczelki. Współczesne korki, zwłaszcza te zintegrowane z uszczelką lub wykonane z tworzyw sztucznych, mogą ulegać zużyciu. Gwint korka, po wielokrotnym odkręcaniu i dokręcaniu, może się wyrobić, co zwiększa ryzyko wycieków lub, co gorsza, uszkodzenia gwintu w misce olejowej. Wymiana korka na nowy to niewielki koszt, który pozwala uniknąć znacznie droższych problemów w przyszłości.

Kiedy samochód jest już na podnośniku podczas serwisu olejowego, to idealna okazja, by sprawdzić stan innych płynów eksploatacyjnych. To szybka i prosta czynność, która może zapobiec wielu problemom:

• Płyn hamulcowy: Należy sprawdzić jego poziom oraz, co ważniejsze, zawartość wody w płynie. Płyn hamulcowy jest higroskopijny, a nadmierna zawartość wody obniża jego temperaturę wrzenia, co może prowadzić do utraty skuteczności hamowania.
• Płyn chłodniczy: Kontrola poziomu i stanu płynu chłodniczego jest kluczowa dla prawidłowej pracy układu chłodzenia i ochrony silnika przed przegrzaniem.
• Płyn do wspomagania układu kierowniczego: W autach z hydraulicznym wspomaganiem warto sprawdzić poziom płynu w zbiorniczku.
• Płyn do spryskiwaczy: Choć to drobiazg, warto uzupełnić jego poziom, zwłaszcza przed sezonem zimowym.

Przeczytaj również: Motul 5W-30 X-clean+: Wybierz olej idealny dla Twojego DPF?

Kompletny i profesjonalny serwis olejowy: jak to wygląda?

Kompleksowy i profesjonalny serwis olejowy, który ja jako Kamil Kucharski polecam, to proces wieloetapowy, który maksymalizuje ochronę silnika i poprawia komfort jazdy. Oto jak powinien wyglądać "złoty standard":

1. Płukanie silnika: Na rozgrzany silnik, tuż przed spuszczeniem oleju, dodajemy odpowiednią płukankę. Pozwalamy silnikowi pracować na wolnych obrotach przez około 10-15 minut, aby preparat mógł rozpuścić osady.
2. Spuszczenie starego oleju: Następnie spuszczamy stary olej wraz z rozpuszczonymi zanieczyszczeniami. Warto poczekać, aż cała ciecz dokładnie spłynie.
3. Wymiana filtra oleju i korka spustowego: Montujemy nowy filtr oleju oraz nowy korek spustowy z nową uszczelką (lub samą uszczelkę, jeśli korek jest w dobrym stanie).
4. Zalanie silnika świeżym olejem: Wlewamy odpowiednią ilość świeżego oleju silnikowego, zgodnego ze specyfikacją producenta pojazdu.
5. Wymiana filtrów dodatkowych: Wymieniamy filtr powietrza i filtr kabinowy. Jeśli zbliża się interwał, wymieniamy również filtr paliwa.
6. Kontrola i uzupełnienie płynów: Sprawdzamy i ewentualnie uzupełniamy poziomy płynu hamulcowego, chłodniczego, do wspomagania oraz płynu do spryskiwaczy.
7. Reset inspekcji serwisowej: Na koniec resetujemy w komputerze pokładowym informację o konieczności wykonania serwisu olejowego.

Rozróżnienie między "małym" a "dużym" przeglądem w kontekście serwisu olejowego jest bardzo praktyczne. "Mały przegląd", czyli wymiana oleju i filtra oleju, powinien być wykonywany regularnie, zazwyczaj co 10 000 15 000 km lub co rok, w zależności od zaleceń producenta i stylu jazdy. Natomiast "duży przegląd", który obejmuje dodatkowo wymianę kompletu filtrów (powietrza, kabinowego, paliwa) oraz dokładniejszą inspekcję pojazdu, często realizowany jest co drugą wymianę oleju, czyli co 20 000 30 000 km lub co dwa lata. Moim zdaniem, takie podejście zapewnia optymalną ochronę i utrzymanie pojazdu w doskonałej kondycji, minimalizując ryzyko nieprzewidzianych awarii.